Բնական աղետներ

1.Ձեր ցանկությամբ ներկայացրեք որևէ բնական աղետ:

Բնական աղետները շատ են դիտվում մարդկանց կողմից և դրանցից ամենահաճախկի դիտվող աղետներից մեկը դա ջրհեղեղն է։ Ջրային տարերքի վտանգավոր երևույթներից են հեղեղները։ Սրանք վարարման մեծ տեսակն են , երբ գետերն ափերից դուրս են գալիս և ծածկում են հովտի ցածրադիր մասերը։

2.Նշեք տվյալ աղետի առաջացման պատճառները, բացահայտելով մարդկային գործոնի դերը, հնրարվորության դեպքում բերելով օրինակներ:

 Ջրհեղեղ կարող է տեղի ունենալ ուժեղ ձնհալքից կամ տևական անձրևներից: Հեղեղների դեմ պայքարի լավագույն միջոցը ջրամբարների կառուցումն է ։ Հեղեղումների պատճառը շատ դեպքերում անտառահատումն է։ Հարյուր հազարավոր հեկտարների վրա բուսականությունը մասայաբար ոչնչանում է, թուղթ ու ցելյուլոզա են արտադրում, որի հետևանքով էլ հողը չորանալով՝ շատ  չափերով էրոզիայի է ենթարկվում։

3.Ի՞նչ ազդեցություն ունի աղետը բնական միջավայրի վրա:

Ջրհեղեղի հետևանքով հողերը ենթարկվում են էրոզիայի։ Ջրհեղեղները վտանգավոր են նաև այն բանով, որ շենքերն ու կառույցները կորցնում են իրենց ամրությունը։ Մետաղական կառույցները սկսում են ժանգոտել։

Խոշոր  ջրհեղեղների դեպքում  ջրի  հոսանքներն  արմատախիլ  են  անում  ծառերին,  շրջում մեքենաներ և նույնիսկ ոչ մեծ տներ։

4.Ի՞նչպես կարելի է պայքարել այդ աղետի դեմ:

Պետք է ջրամբարներ կառուցել և կրճատել անտառահատումները։   

Էկոհամակարգերի հիմնախնդիրը

1.Ձեր կարծիքով որոնք են էկոհամակարգերի կարևորագույն  հատկանիշները: Ինչու՞

Ըստ ինձ էկոհամակարգերի բոլոր հատկանիշներնել կարևոր են։Էկոհամակարգը դա մի շղթա է, որը պահում է ստաբիլ կյանքը որտեղ մենք ապրում ենք։ Բոլոր հատկանիշները որոնք,  կատարում են ֆունկցիաներ  հիմնականում բույսերը, որոնք անօրգանական նյութերից ստեղծում են օրգանական նյութեր և կենդանիները որոնք սնվում են այդ օրգանական նյութերով, դա  ամբողջ երկիր մոլորակում հանդիսանում, են մեկ էկոհամակարի շղթա որով շարնակվում է կյանքը։Այդ օրգանական նյութերը մեծ դեր են կատարում և մարդու և կենդանի աշխարհը համար։

2.Ինչպիսի էկոհամակրգեր են Ձեզ շրջապատում, ինչ առանձնահատկություն ունեն նրանք:

Մարդուն շրջապատող էկոհամակարգեր են բույսերը,կենդանիները և այլ ուրիշ օրգանիզմներ որոնք մեծ դեր են կատարում էկոհամակարգերում։Երկրագնդում հնարավոր չի հաշվել էկոհամակարգերը որովհետև դա սահման չունի։Կենսոլորտային ողջ կենսազանգվածի 99%-ը կազմում են բույսերը, որը տալիս է մեծ քանակով օրգանական նյութեր որն ել շատ մեծ առանձնահատկություն է մարդու և կենդանիների համար։

3.Ինչպես է ազդում մարդը Ձեզ շրջապատող էկոհամակարգերի կենսագործունեություն վրա:

Ոչմիայն մարդն է ազդում էկոհամակարգի վրա այլ նաև կենդանիները։Կենդանիները ազդում են էկոհամակարգի վրա և դրական և բացասական, չնայած ,որ մարդը ավելի բացական է ազդում քան կենդանիները։ Նրանք վերացնում են որոշ մասի կենդանական մասը և դրանից էկոհամակարգի շղթան խաղտվում է, որտեղ ստաբիլ է ընթանում։ Մարդը վերձնում է, որոշ մաս նաև բուսական աշխարհից։

4.Ինչ տեղի կունենա էկոհամակարգերի հետ, եթե պակասի Էներգիայի, ֆոսֆորի, ածխածնի ու ազոտի հոսքը (յուրաքասնչյուր տարբերակը ներկայացնել առաձին)։1.Ֆորսորի հոսքը շատ կարևոր է յուրաքանչուր կենդանի օրգանիզմի համար։ Եթե այս աշխարհում ֆոսֆոր      կյանքը ուղղակի գոյություն չի կարող լինել։  Այն մտնում է ուղեղի, կմախքի հյուսվածքների, խեցիների կազմի մեջ: Առանց ֆոսֆորի հնարավոր չէ սպիտակուցների սինթեզը: Ցամաքային բույսերի և ջրիմուռների բջիջների մեջ այդ կարևոր և անհրաժեշտ տարրի ։

2.Ազոտը մտնում է սպիտակուցների կազմության մեջ և համարվում անփոխարինելի կենսածին տարր:   Մթնոլորտում  ազոտի պարունակությունը կազմում է 78%: Էկոհամակարգի բաղադրիչների կողմից ազոտի կլանման համար անհրաժեշտ է, որ այն հանդես գա նիտրատ և մտնի քիմիական նյութի կազմի մեջ: Բույսերը բակտերիաներից ստանում են ազոտի մատչելի ձևերը, իսկ բակտերիաները բույսերից վերցնում են սնուսնդ և ձեռք են բերում բնակատեղ: Օրգանական նյութերի ձևով, սննդային շղթաների միջոցով, ազոտը փոխանցվում է էկոհամակարգերի մյուս օրգանիզմներին:

Վերահսկենք մեր շրջակա միջավայրը

Վերահսկենք մեր շրջակա միջավայրը

1.            Ինչպիսի միջավայրում ենք ապրում մենք, փորձեք ինքներդ գնահատել ձեր շրաջակա միջավայրի որակը: 

Ըստ ինձ մենք ապրում ենք ոչ իդիալական բայց մարդուն բարեկարգ միջավայրում։ Չնայած որոշ երկրնենում մարդիկ ապրում և շնչում են  աղտոտված օդով, միջավայրով, խմում ենք ոչմաքուր ջուր և  ուտում վնասակար օրգանիզմին ուտելիքներ։ Որոշ երկրներում դեռ այդ խնդիրը չկա, բայց կարող է հայտնվել գործարանների, տրանսպորտի և այլ բաների պատճառով տարիների ընթացքում։ Հայաստանում որոշ քաղաքներում այդպիսի խնդիր կա և կարող է ավլի բարդանալ  վիճակը, մեր սխալների հետևանքներից։

2.            Ինչպես է ազդում շրջակա միջավայրը ձեր առողջության վրա, եթե կան առանձնակի դրսևորումներ, ներկայացրեք կոնկրետ օրինակներով:

Միջավայրը որում ապրում է մարդը կարող է տալ և բացասական և դրական արձյունքներ։ Օրինակ՝ Երևանում միջավայրը ոչ բարեկարգ է և ազդում է ավելի շատ բացասական քան դրական։ Առաջինը դա տրանսպորտի պատճառն է , որը ազդում է մարդու շնչառական, սրտային և ուրիշ օրգանների վրա, որը կարող է առաջացնել  քաղծկեղային  և սրտաանօդային հիվանդությունները։ Երկրորդը դա ֆիզիկական աղտոտումն է, որի հետևանքներն են ձայնը որը ազդում է մարդու հոգեկան վիճակի վրա , այրիչ կամ շատ արևոտ միջավայրը, որը կարող է առաջացնել մաշկային հիվանդություններ և այլն։

3.            Ինչպես եք պատկերացնում շրջակա միջավայրի վերահսկողությունը, ինչպես այն դարձնել ավելի արդյունավետ: Ինչ դերն ունի հասակարական վերահսկողությունը, ինչպես մեծացնել այն:

Վերահսկողությունը միջավայրի կամ մոնիթորինգի դերը տալիս է մարդուն, որ տեսնի թե ինչ է կատարվում բնական միջավայրում։ Մարդու գործունեության հետևանքով, որը իր հետևից շատ բացասական հետևանքներ է թողել բնությանը և որոշ հետևանքներ, որը մարդը իր աչքերով չի կարող տեսնել։ Օրինակ ճահիճների չորացումը, թունավոր, քիմիական և ռադիոակտիվ նյութերի օգտագործումը և այլ բաներ։ 20 րդ դարում երբ ակնհայտ դարձավ մարդու գործունեության, որոնք ունեցել են ոչ լավ փոփոխություններ։ Նրանք սկսեցին դիտարկել այդ փոփոխությունները ու ինֆորմացիա հավագել, բնական վիճակի,որակի ու քանակի մասին։

4.            Ինչ ես անում դու, որպեսզի բարելավես շրջակա միջավայրի որակը:

Ինչպես որոշ մարդիկ՝ ես փորձում եմ չաղտոտել իմ շրջակա միջավայրը, չեմ գցում վնասակար բնության նյութեր,գցում եմ ոչ պետկական նյութերը աղբի մեջ և ուրիշ բաներ։ Չնայած իմ արարքները  նույնիսկ  1% -ով չի բարելավում այն շրջակա միջավայրը որտեղ ապրում եմ ես։

                                                  Հող

1.Ի՞նչ դեր ու նշանակություն ունի հողը բյության մեջ և մարդու կյանքում:

Հողը Երկրի կեղևի՝ փափուկ շերտն է, որն առաջացել է լեռնային ապարներից՝ ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական պրոցեսների համատեղ գործունեության հետևանքով: Հողը հանդիսանում է կենդանի օրգանիզմների ու անկենդան բնության միջև: Հողը այն միջավայրն է, որում փոխազդում են կենսոլորտի տարրերի մեծ մասը, ջուրը, օդը և կենդանի օրգանիզմները: Հողը կյանքի միջավայր է շատ օրգանիզմների համար: Հողում բնակվում են բազմաթիվ կենդանի օրգանիզմներ՝ բակտերիաներ, ջ, սնկեր, , որդեր և այլն : Հողը ձևավորվում է շատ երկար ժամանակի ընթացքում և պահպանվում է այնքան ժամնակ քանի դեռ բնակեցված է տարբեր կենդանի օրգանիզմներով, որոնք մասնակցում են հումուսի առաջացման գործընթացներին: 

2.Ձեր կարծիքով ինչու՞ են հողն անվանում տվյալ էկոհամակարգի հաելին:

3.Ի՞նչպես է աղտված հողը ազդում ամբողջ էկոհամակարգի վրա: 

Հողի աղտոտման աղբյուրներն են   գործարաններից, նավթարդյունաբերությունից  և այլ ուրիշ արձյունաբերական ձեռնարկություններից ։Նման աղտոտումները տարածվում են հսկայական տարածությունների վրա  որում հողի մակերեսային ներքին շերտում կարող են  կուտակվել տարբեր վտանգավոր քիմիական նյութեր։

 4.  Ի՞նչպես ճիշտ օգտագործել ու պահպանել հողը:

 Պետք է հողերի այնպիսի օգտագործում  որը ոչ միայն պահպանվում ու բարելավվում են հողի հատկությունները, նաև ստացվում է տնտեսական բարձր արդյունք: Հողային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման ռացիոնալ միջոցներից են արհեստական ոռոգումը,  հողերի մաքրումը քարերից, և այլն։